Gebelik

GEBELİK

Gebelik, yumurta ile sperimin kadın üreme organlarının bir parçası olan kanallarda karşılaşarak, spermin yumurtayı döllemesiyle  bebeğin oluşmasıdır.

Gebelik, doğal bir durumdur Fakat , gebelik oluştuğunda neredeyse tüm vücut sistemleri bundan az ya da çok etkilenir. Bu sebeble ; gebelikte gözlemlemenin, yani doğum öncesi bakımın faydası çok büyüktür.

Çiftler bebek sahibi olmayı planlamaya başladıklarında kimi zaman planladıkları dönemde gebelik gerçekleşmeyebilir. Bu durumda kimse gerekli test ve tahlilleri yapmadan çiftlere bebek sahibi olacakları ya da olamayacakları konusunda garanti veremez fikir yürütemez. Çeşitli tetkikler sonucu rahim, yumurtalık ve testisleri olmayan çiftler için gebelik söz konusu olmadığı bilinir. Bunların dışında; hiç bir sağlık sorunu olmayan ve korunmasız da olsa bir yıl içerisinde gebelik gerçekleşmeyen çiftlerin yüzde 15 gibi kısmında kısırlık sorunu olduğu da bilinmektedir.

Gebelik planlandığında ilk olarak yapılması gereken korunmaktan vazgeçilmesi ve uygulanan tüm yöntemlerin bırakılmasıdır. Doğum kontrol yöntemlerinin bırakılması akabinde vücudun üreme yeteneğinin yeniden aktif olması için üç ay gibi bir süre beklemek gereklidir. Spiralin çıkarılması ve doğum kontrolü haplarından sonraki ay gebelik oluşması muhtemeldir. Yalnız, uzun süreli etki sağlayan doğum kontrol iğnelerinin bırakılması sonrasında üç ya da dört ay gibi bir süre gebelik oluşmayabilir.

Gebeliğin Oluşumu

Hamile kalmak için en uygun vakit, 2 adet kanamasının ortalarına denk gelen günlerdir. Bu günlerde kadının yumurtalıklarından 1 tek yumurta atılır ve bu yumurta hücresi 2 gün yaşar. Bu sebeple, kadın, 2 adet kanamasının takriben ortalarına denk gelen yumurtlama gününün üç gün öncesi ve iki gün sonrasında hamile kalabilir.Yirmisekiz günde bir regl olan bir kadın için; her regl döngüsünün başlangıcından itibaren 12. ve 15. günleri sağlıklı bir kadında yumurtlama dönemleri gebelik şansı olduğu dönemlerdir.

Cinsel ilişki sırasında kadının haznesine boşalan spermler, hazneden rahim içine doğru ilerler. Kadının yumurtası ile tüplerde sperm ve yumurta karşılaşırlar. İçlerinden sadece biri yumurtayı dölleyebilir. Spermlerin, kadın vücudunda yaşama süreleri yaklaşık üç gün olduğu için bu süre esnasında bir daha cinsel ilişki olmasa bile yumurta döllenebilir.

Döllenmiş yumurta birtakım değişikliklere uğrar ve tüplerde ilerleyerek beş altı gün içinde rahmin içine ulaşır, rahmin kalınlaşan iç tabakasına oturur, ardından bu tabakaya gömülerek gelişmesini devam ettirir.

Tebrikler hamilesiniz! Peki şimdi ne olacak? Bebeğiniz nasıl gelişecek? Sizde ne gibi değişiklikler olacak

Yumurtanın döllenmesi ve rahmin içine kendine yer bulması, adet görmeyi keser. Gebelikle ilgili bahsettiğimiz bu değişiklikler meydana gelmeye başlar. Rahim yumuşar ve sürekli büyür.Yumurtlama oluştuğunda en bilen belirtiler göğüslerde hassasiyet, karın ve kasık bölgelerinde rahatsızlık, ağrı, vajinal akıntıların artması olarak sayılabilir. Pratik gebelik testleri ile de yumurtlamanın oluşup oluşmadığı belirlenebilir.

Gebelik Oluştuğu Nasıl Anlaşılır?

1 ve 2 Hafta: Gebeliğin ilk 2 haftası olarak sayılan dönem aslında hamileliğin gerçekleşmesinden hemen önceki döneme denk gelir, yani hamileliğin ilk 2 haftası olarak sayılan dönemde aslında gebe değilsinizdir. Beklenen doğum tarihini hesaplamak için hamile kadının son adet döneminin başlangıcından itibaren 40 hafta sayılır.

Gebelik oluşumu isteniyorsa cinsel ilişki sırasında vajina kayganlaştırıcı olarak tükürük ya da eczanelerde satılan kremler kullanılmamalıdır. Bu yöntemler spermlere zarar vereceğinden önerilmemektedir. Ayrıca gebelik oluşumu için uygun pozisyonlar denenmeli ve ilişki sonrası kadının bir süre sırt üstü yatması gerekir.

Aksi takdirde diğer pozisyonlarda ayakta ya da oturur şekilde kurulan ilişki ve hemen sonrasında kadının ayağa kalkması spermlerin rahim ağzına ulaşmalarını zorlaştırabilir, dolayısıyla gebelik olasılığı da düşüktür.

Gebelik planlanmaya başlandığı andan itibaren çiftler özellikle bazı durumlara da dikkat etmelidir. Örneğin yüksek ısı olan sauna ve çok sıcak suyla banyo yapmak gibi durumlardan kaçınmalı. Ayrıca bilgisayar ve televizyondan da uzak durarak elektromanyetik alana maruz kalmamaları önerilir.

Bilgisayar ve televizyondan yayılan elektromanyetik alanların zararlı etkilerinden korunmak için bilgisayar ekranına uzaklık en az 80 cm. olmasına dikkat edilmelidir. Monitörlerin arka kısımlarından da uzak durmaya özen gösterilmelidir.

Bazı çiftlerde genelde yüzde onbeşlik kısmında bir yıl içinde istenildiği halde gebelik oluşmayabilir. Bu durumda infertilite araştırması yapılmalıdır.

Gebelik Hesaplama Nasıl Olmalı?

Hamilelik yaşı hesabında hamile kalındığı düşünülen ilişkinin gerçekleştiği gün esas alınmaz. Tüm dünyada ve terminolojide standart sağlanabilmesi amacıyla sonuncu regl kanamasının ilk günü-son adet tarihi kısaltılmışı SAT- gebeliğin başlangıcı esas alınır.

Gebelik yaşı hesabında ay tabiri kullanılmaz. İnsanlarda hamilelik 280 gün, hafta olarak da 40 haftaya denk gelir.

Sonuçta gebelik hafta olarak tanımlanır ve başlangıcı da son regl kanamasının ilk günüdür. Ay hesabı kullanılmamaktadır.

Hamileliğin hafta olarak takip edilmesi, anne adayı ve doktorun iletişimini kolaylaştırıcı olmaktadır.

İdrarla gebelik testi

Gebeliğin belirlenmesi için tüm kadınların en kolay şekilde kendilerinin uygulayabildiği ve tüm eczanelerden edinebildiği idrar ile yaplan gebelik testleridir.

Eczanelerden rahatlıkla edinilen en pratik ve ucuz hem de kolay yöntemdir.

Bu yöntem, hCG adı verilenhamilelik hormonunun idrarda saptanmasıdır.

Pratik gebelik testinde hCG 20 miÜ’den fazla ise pozitif sonuç alınır.

Cinsel ilişkinin hemen ertesi gününde test uygulanması ile olumlu sonuç alınması beklenmemelidir, hiç bir sonuç vermeyecektir.

En doğru sonuçların elde edilmesi için regl gününün en az bir-iki gün geçmesi beklenmelidir.

Kanda B-HCG aranması ile yapılan kan testleri kesin ve daha doğru sonuçlar vereceğinden şüphe duyuluyorsa regl günü geçmesi beklenmeden de sonuç verecektir.

İdrarla yapılan gebelik testleri, sabah ilk idrarla uygulanırsa konsantre olması ile daha sağlıklı sonuç verecektir.

Bu yöntemde gebelik testi için kişinin aç ya da tok olması şartı aranmaz.

İdrar test uygulamalarında doğru zamanda uygulandığında kesin sonuç alınabildiği gibi, yanlış sonuç verme ihtimali de göz ardı edilmemeli ve regl gününün bir-iki gün sonrası uygulandığında negatif (yok) çıksa dahi iki ya da üç gün sonra test yinelenmelidir.

İdrar testinde ;

Test sonucunda tek çizgi görünüyorsa negatif olduğu anlaşılmalıdır,

Çift çizgi görünüyorsa pozitif demektir,

Testte ikinci çizgi belli belirsiz ise durum şüpheli olarak düşünülmeli ve 2-3 gün sonra tekrar edilmeli,

Yanlış sonuç ile negatif görünüyorsa; test bozuk ya da kullanım süresi geçmiş olabilir, ayrıca test doğru zamanda yapılmamış da olabilir.

Yine yanlış pozitif test sonucu ise; bir takım ilaçların kullanımı ya da kimyasal gebelik durumlarında elde edilir ve nadiren karşılaşılan durumdur.

Uyguladığınız gebelik testinde en küçük bir şüpheniz dahi olsa mutlaka doktor kontrolünden geçmelisiniz.

Gebelikte Tarama Testleri

-Kan grubu: Çok önemlidir. Rh uyuşmazlığı varsa tesbit edilir. -Tam kan sayımı:  İlk muayenede yapılmalıdır. Hemoglobin <10,9 Hemotokrit -Tam idrar tetkiki: Tüm gebelere her tremestrde rutin önerilebilir.. Asemptomatik bakteriüri tüm gebelerde % 5-6, riskli gebelerde % 10 civarında görülür. Bunların taranması ve tedavisi ile pyelonefrit sıklığı azalır. Asemptomatik bakteriürinin saptanması için idrar kültürü daha yararlıdır. -Açlık kan şekeri: İlk trimester de istenmelidir. Diabet öyküsü olanlarda Hemoglobin A1C ile son 3 aylık süredeki şeker düzeyi ile bilgi edinilir. Eğer şeker regülasyonu şüpheli bir hasta ise, Hemoglobin A1C de bakılmalıdır. -TSH: Gebeliğin başında troid fonksiyon bozukluğu varsa tesbit edilmeli ve ona göre takip formu oluşturulmalıdır. -HbsAg:  Doğum sonrası HbsAg taşıyıcılı annelerin bebeklerine ilk 12 saat içinde aşı ve serum yapılması gerektiğinden gebeliğin son trimesterinde bakılması yararlıdır. -50 gr şeker yükleme testi:  Gebelikte ortaya çıkan gestasyonel diyabet tüm popülasonda %3-5 civarındadır. Gestasyonel diyabetin erken tanınması ve gerekli önlemlerin alınması çok önemlidir. İnsüline direncin arttığı 24- 28. haftada yapılır. Bazal değer ortalama 142gr/dl kabul edilir. Bunun üzerindeki değerlerde 100 gr OGTT testinin yapılması gerekir. 185 mg/dl ve üzeri gebelik diyabeti tanısı konmak için yeterlidir. -Toxoplazma:  Rutin uygulamadan çıkartılmıştır. Şüpheli durumlarda IgM ve IgG ile takip edilir. IgM enfeksiyondan 1 hafta sonra yükselir. 4-6 ay kadar yüksek kalabilir. Bu nedenle IgM yüksek olduğu durumda avidite testleri yapılmalıdır.  -Rubella:  Rutin aşılama programı olmayan ülkelerde kızamıkçık ciddi bir risktir. Bu nedenle kızamıkçık tarama testlerinin yapılması ve mümkünse genç kızlıkta aşılanması son derece yararlıdır. Çünkü seronegatif gebelerde kızamıkçık enfeksiyonu ciddi fetal anomalilere neden olabilir. -Sitomegolovirüs:  Rutin taramada yeri yoktur. Taraması pahalı, tanısı şüphelidir. Orta ve üst sosyoekonomik gruplarda seropozitif oranı % 45-55 iken, geri kalmış ülkelerde bu oran % 90 a çıkabilmektedir. İlk iki trimester de geçirilen primer enfeksiyon fetal hasar yapabilir. Şüpheli durumlarda IgG ve IgM birlikte bakılmalıdır.   -Herpes simplex:   HSV tip 2 genital bölgede yerleşen tipidir. Antenatal rutin taramada yeri yoktur. Gebelikte geçirilen primer enfeksiyonun bebekte kalıcı hasarı saptanmamıştır. Bu nedenle tahliye endikasyonu değildir. Yalnızca doğuma yakın geçirilen primer enfeksiyon durumunda sezeryan tercih edilmelidir.

DOWN SENDROMU TARAMASI   Down sendromu yeni doğanda en sık görülen kromozonal bozukluktur. Ortalama 700 doğumda bir rastlanır. Bu oran ortalama olup yaşla orantılı bir şekilde artmaktadır. 25 yaşında bu risk 1/1350 iken 37 yaşında 1/250 civarındadır. Son yıllarda bu konu ile ilgili tarama testleri çok geliştirilmiştir. Tarama testleri ile tanı koyma % 60-94 arasında değişir.

İkili test:   10-13. haftalar arasında yapılan ikili test ile PAP-A ve free BHCG değerleri ölçülür. Bununla % 60 oranında down sendromu yakalanabilirken, bu test ense kalınlığı dediğimiz NT değeri ile birlikte kombine edildiğinde bu oran arttırılabilir. Bu şekilde başarı oranı % 80 lere çıkabilir. Bu testin dezavantajı yalnızca Down sendromu ile ilgili bilgi verebilmektedir. Avrupa ülkelerinde sık kullanılmakta ABD de ise fazla tercih edilmemektedir.

Üçlü test:   16-20. haftalar arasında yapılır. Kanda AFP, Hcg, Serbest estradiol düzeyine bakılır. Tanı değeri % 69 dur.

Dörtlü test:

3 lü testte bakılan hormonlara inhibin A eklenmesiyle oluşmuştur. Belirleme değeri % 80 civarındadır.

İntegre test:

1. trimester de ikili test ve NT ölçümü, 16-20. haftalarda ise dörtlü test yapılarak ortak bir risk faktörü belirlenir. Bununla başarı oranı % 94 e çıkarılabilmektedir.

Tüm bu testlerde tarama negatifse sorun yoktur. Tarama testinin pozitif olma durumunda ammiosentez gerekir. Ammiosentez ile bebekte Down sendromu olup olmadığı kesin olarak anlaşılır. Down sendromu olduğu tesbit edilirse ailenin onayı doğrultusunda 16-20. haftalar arasında tıbbi tahliye uygulanır.

İndirekt coombs testi:   Kan uyuşmazlığı durumunda yapılmalıdır.( Rh(-) anne ve Rh(+) baba olduğu durumlarda) İndireht coombs gebeliğin başında bir kez yapıldıktan sonra 28. haftada tekrarlanır. İndreht coombs (-) ise sorun yok, (+) ise, dilisyonlu test ile takibi yapılır. Pozitif titre 1/6 nın üzerinde ise bebeğin haftasının uygun olması durumunda doğum yaptırılır. Bebeğin haftası küçükse ammiosentez ile LS bakılarak bebeğin doğurtulup doğurtulmamasına karar verilir.

DOĞUM

Doğum, gelişimini tamamlamış ve artık dışarıda yaşayabilecek özellikleri kazanmış bebeğin, anne rahminden ayrılma olayıdır. Bu süreç, rahim kasılmalarıyla başlar ve bebeğin doğup, plasenta ve diğer doğum atıklarının da boşaltılmasıyla devam eder.   Doğumun başlama belirtisi kasılmalardır. Ancak, bu kasılmaların gerçek doğum kasılmaları olup olmadığı, düzenli ve sık aralıklarla gelmesine göre anlaşılır. 10 dakika içinde 3 kez yaşanan ve istirahat edilse dahi geçmeyen kasılmalar gerçek doğum kasılmalarıdır.   Doğum, normal yollarla olabileceği gibi, suni sancıyla, müdahaleli, sezaryen yöntemiyle de gerçekleşebilir. Şayet, yukarıda anlatıldığı şekilde kasılmalar başladıysa, doğum çantasını alıp, hastaneye gitme vakti gelmiş demektir.

 

İletişim Bilgilerimiz
  • Şair Eşref Bulvarı No: 35/2 Lozan Meydanı Meydan Apt. Daire: 3 - 4 Alsancak / İZMİR
  • 0 (232) 343 0 100